Mở đầu chuyên đề, cô giáo tổ chức hoạt động khởi động bằng hình thức nghe nhạc và nhận diện các thể thơ được nhắc đến trong bài hát. Hoạt động vừa củng cố kiến thức về thể loại thơ, vừa tạo không khí học tập hào hứng, tích cực. Từ đó, cô dẫn dắt tự nhiên vào mục tiêu bài học: hệ thống hóa kiến thức và rèn kĩ năng trả lời câu hỏi đọc hiểu theo các mức độ.
Ở phần hình thành kiến thức, chuyên đề được thiết kế theo “hành trình ba chặng”:
Chặng 1 – Nhận diện dạng câu hỏi đọc hiểu: Cô giáo chiếu đề minh họa thi vào lớp 10 của Sở GD&ĐT Hà Nội, yêu cầu học sinh gạch chân từ khóa và xác định mức độ câu hỏi (nhận biết, thông hiểu, vận dụng). Qua hoạt động này, học sinh nắm được cấu trúc phần đọc hiểu gồm 5 câu, 4 điểm và các mức độ tư duy thường gặp.
Chặng 2 – Rèn kĩ năng trả lời: Học sinh làm việc theo nhóm với Phiếu học tập số 1. Nhóm “Nhanh trí” phụ trách câu hỏi nhận biết; nhóm “Tài ba” xử lí câu hỏi thông hiểu; nhóm “Sáng tạo” thực hiện câu hỏi vận dụng. Cô giáo hướng dẫn cụ thể cách làm từng dạng: xác định thể thơ, chỉ ra biện pháp tu từ, phân tích hiệu quả nghệ thuật, rút ra thông điệp… Phần chốt kiến thức được hệ thống hóa rõ ràng, giúp học sinh có “bảng công thức” làm bài khoa học, dễ nhớ, dễ vận dụng.
Chặng 3 – Luyện tập, vận dụng: Học sinh thực hành với bài thơ “Dặn con” của Đoàn Mạnh Phương. Các câu hỏi được phân chia theo mức độ, học sinh làm việc cá nhân kết hợp thảo luận nhóm. Cô giáo chú trọng sửa lỗi thường gặp trong bài kiểm tra thực tế của học sinh, chỉ ra cách diễn đạt ngắn gọn, đúng trọng tâm, tránh lan man hoặc thiếu ý. Hoạt động luyện tập diễn ra sôi nổi, học sinh tích cực trao đổi, mạnh dạn trình bày quan điểm.
Tiết chuyên đề thể hiện rõ định hướng phát triển năng lực: học sinh không chỉ nhận diện dạng câu hỏi mà còn hiểu cách tư duy, cách triển khai câu trả lời phù hợp từng mức độ. Cô giáo điều hành linh hoạt, phân hóa nhiệm vụ hợp lí, tạo cơ hội cho nhiều học sinh tham gia.
Chuyên đề đã góp phần củng cố kiến thức về đặc trưng thể loại thơ, rèn kĩ năng làm bài đọc hiểu một cách hệ thống, đồng thời bồi dưỡng tình yêu và sự trân trọng đối với vẻ đẹp của thơ ca.
Dưới đây là một số hình ảnh của tiết học: